Ngày Quân đội nhân dân Việt Nam 22/12: Lịch sử và ý nghĩa

22/12/2025 10:17:00 SA

892: view

BTLC - Quân đội nhân dân Việt Nam là quân đội kiểu mới, quân đội nhân dân, do nhân dân, vì nhân dân, là lực lượng nòng cốt của lực lượng vũ trang nhân dân Việt Nam, được Đảng Cộng sản Việt Nam và Chủ tịch Hồ Chí Minh tổ chức, giáo dục và rèn luyện. Tên gọi “Quân đội nhân dân” là do Chủ tịch Hồ Chí Minh đặt với ý nghĩa “từ nhân dân mà ra, vì nhân dân phục vụ”.

 

Hàng năm, cứ đến ngày 22 tháng 12, lòng mỗi người dân Việt Nam lại bồi hồi xúc động khi nhớ về Ngày thành lập Quân đội nhân dân Việt Nam (22/12/1944) và cũng là Ngày hội Quốc phòng toàn dân. Đây là dịp để chúng ta tri ân những người đã hy sinh, cống hiến vì độc lập, tự do của Tổ quốc; đồng thời nâng cao tinh thần trách nhiệm của thế hệ hôm nay đối với sự nghiệp xây dựng và bảo vệ đất nước.

Nguồn gốc Ngày thành lập Quân đội Nhân dân Việt Nam

Ngày 22/12 hàng năm là thời điểm toàn thể nhân dân Việt Nam cùng hòa chung khí thế, sự nao nức đón mừng kỷ niệm ngày thành lập Quân đội nhân dân Việt Nam. Đồng thời, đây cũng là một dịp để dân tộc Việt Nam cùng hướng mình về với lịch sử, để cùng lật giở lại những trang sử hào hùng mà nhìn lại quá trình ra đời và phấn đấu của Quân đội nhân dân Việt Nam.

Vào tháng 12/1944, chủ tịch Hồ Chí Minh ra chỉ thị thành lập Đội Việt Nam tuyên truyền giải phóng quân. Chỉ thị nhấn mạnh: "Tên Đội Việt Nam Tuyên truyền Giải phóng quân nghĩa là chính trị quan trọng hơn quân sự. Nó là đội tuyên truyền..., đồng thời nó là khởi điểm của giải phóng quân, nó có thể đi suốt từ Nam chí Bắc...".

Ngày 22/12/1944, tại khu rừng thuộc huyện Nguyên Bình (Cao Bằng), Đội Việt Nam Tuyên truyền Giải phóng quân chính thức làm lễ thành lập, gồm 3 tiểu đội với 34 chiến sĩ được lựa chọn từ những chiến sĩ Cao-Bắc-Lạng, do đồng chí Võ Nguyên Giáp trực tiếp chỉ huy. Đây là đơn vị chủ lực đầu tiên của lực lượng vũ trang cách mạng và là tiền thân của Quân đội nhân dân Việt Nam.

 

Đội Việt Nam tuyên truyền giải phóng quân được thành lập (22/12/1944).

Đội Việt Nam tuyên truyền giải phóng quân do đồng chí Hoàng Sâm làm đội trưởng, đồng chí Xích Thắng (Dương Mạc Thạch) làm chính trị viên, đồng chí Hoàng Văn Thái phụ trách Kế hoạch-Tình báo, đồng chí Vân Tiên (Lộc Văn Lùng) quản lý. Đội có chi bộ Đảng lãnh đạo. Đội được thành lập đầu tiên với chỉ có 34 người. Với hoàn cảnh chiến tranh thời bấy giờ, lực lượng của ta còn nghèo, nên trong đội chỉ được trang bị vỏn vẹn 34 khẩu súng các loại – là vũ khí mà quân địch bỏ lại trên chiến trường. Những con người trong đội lúc bấy giờ đều là những chiến sĩ kiên quyết, dũng cảm trong các đội du kích Cao-Bắc-Lạng, Cứu quốc quân,... là con em của các tầng lớp nhân dân bị áp bức, nên ở họ có lòng yêu nước sâu sắc, chí căm thù giặc cao. Bởi lẽ, chính họ đã cảm nhận được rõ ràng nhất mất nước đau khổ đến nhường nào, sống mà sự tự do không còn thì đớn đau biết bao nhiêu. Vì vậy, với một tinh thần thép, những con người ấy đồng lòng liên kết lại với nhau thành một khối vững chắc, hừng hực một khí thế, mà không tên địch nào có thể phá vỡ được.

Chấp hành chỉ thị “phải đánh thắng trận đầu”, ngay sau ngày thành lập, Đội Việt Nam Tuyên truyền Giải phóng quân đã mưu trí, táo bạo, bất ngờ đột nhập vào đồn Phay Khắt (17h ngày 25/12/1944) và sáng hôm sau (7h ngày 26/12/1944) đột nhập đồn Nà Ngần, tiêu diệt gọn 2 đồn địch, giết chết 2 tên đồn trưởng, bắt sống toàn bộ binh lính, thu toàn bộ vũ khí, quân trang, quân dụng.

Hai trận đánh đồn Phay Khắt, Nà Ngần thắng lợi đã mở đầu truyền thống đánh tiêu diệt, đánh chắc thắng, đánh thắng trận đầu của quân đội ta suốt hai cuộc kháng chiến chống Pháp và chống Mỹ cho đến ngày thắng lợi hoàn toàn.

Từ ngày thành lập, Đội Việt Nam tuyên truyền giải phóng quân từng bước phát triển và trưởng thành. Ngày 22/12/1944 được xác định là Ngày thành lập Quân đội nhân dân Việt Nam, đánh dấu sự ra đời của một tổ chức quân sự mới của dân tộc ta. Một quân đội "của dân, do dân, vì dân"; luôn gắn bó máu thịt với dân, luôn luôn được dân tin yêu, đùm bọc.

Ý nghĩa ngày thành lập Quân đội Nhân dân Việt Nam

Trong hành trình phát triển của đất nước, có những ngày tháng đã đi vào lịch sử bằng máu xương, bằng lòng dũng cảm và bằng niềm tin mãnh liệt vào tương lai độc lập. Ngày 22/12 chính là một trong những ngày như thế. Ngày 22/12 hằng năm là dịp quan trọng để toàn Đảng, toàn dân và toàn quân ta cùng ôn lại truyền thống hào hùng của Quân đội nhân dân Việt Nam, lực lượng vũ trang trọng yếu của Đảng và Nhà nước, ra đời trong thời khắc lịch sử vô cùng khó khăn của dân tộc. Trải qua 81 năm xây dựng, chiến đấu và trưởng thành, Quân đội nhân dân Việt Nam đã không ngừng lớn mạnh, lập nên những chiến công vẻ vang, góp phần quyết định vào sự nghiệp đấu tranh giành độc lập dân tộc, bảo vệ chủ quyền, thống nhất và toàn vẹn lãnh thổ.

Tám mươi mốt năm trước, vào mùa đông lạnh giá năm 1944, theo chỉ thị của Chủ tịch Hồ Chí Minh, Đội Việt Nam Tuyên truyền Giải phóng quân được thành lập tại rừng Trần Hưng Đạo. Chỉ với 34 chiến sĩ, nhưng mang trong tim nhiệt huyết của cả một dân tộc bị áp bức và khao khát tự do, đội quân nhỏ bé ấy đã trở thành tiền thân của Quân đội nhân dân Việt Nam anh hùng hôm nay.

Từ 34 con người đầu tiên, quân đội ta đã từng bước trưởng thành qua những năm tháng chiến đấu cam go. Họ đã trải qua hai cuộc kháng chiến vĩ đại chống thực dân Pháp và đế quốc Mỹ, vượt qua muôn ngàn khó khăn, thiếu thốn, hy sinh cả tuổi trẻ và tính mạng để giành lại độc lập cho dân tộc. Những chiến thắng Điện Biên Phủ năm 1954, Đại thắng Mùa Xuân 1975, Chiến dịch Hồ Chí Minh lịch sử… đã trở thành niềm kiêu hãnh không chỉ của Việt Nam mà của cả nhân loại yêu chuộng hòa bình. Những trang sử ấy được viết bằng mồ hôi, nước mắt, bằng lòng quả cảm và ý chí sắt đá của những người lính đã xem cái chết nhẹ tựa lông hồng.

Ngày 22/12 nhắc nhở chúng ta về một sự thật giản dị mà thiêng liêng: hòa bình không bao giờ tự đến. Sự bình yên mà thế hệ hôm nay đang thụ hưởng là kết tinh của hàng triệu hy sinh mà lớp cha anh đã đánh đổi bằng máu xương. Những người lính năm xưa đã bỏ lại sau lưng tuổi trẻ, gia đình, người thân để cầm súng đứng lên bảo vệ quê hương. Có người đã mãi mãi nằm lại trên những cánh rừng Trường Sơn, dưới lòng đất mẹ, hay đâu đó giữa biển trời bao la. Họ không thể trở về, nhưng Tổ quốc ghi nhớ, và chúng ta – những thế hệ mai sau – phải sống sao cho xứng đáng.

Nhưng ngày 22/12 không chỉ là ngày của hoài niệm. Đó còn là ngày để mỗi người – đặc biệt là thế hệ trẻ – suy ngẫm về trách nhiệm của mình đối với đất nước. Trong thời bình, chúng ta không phải cầm súng ra trận, nhưng điều đó không có nghĩa là lớp trẻ được phép thờ ơ hay vô tư trước vận mệnh quốc gia. Tổ quốc hôm nay cần ở thanh niên tri thức, bản lĩnh, đạo đức, trách nhiệm và lòng tự hào dân tộc. Mỗi bạn trẻ học tập tốt hơn, rèn luyện tốt hơn, sống đẹp hơn chính là góp phần xây dựng đất nước vững mạnh hơn.

 

Bảo tàng Lào Cai thường xuyên trưng bày, giới thiệu tư liệu, hiện vật quý góp phần giáo dục truyền thống cách mạng, bồi đắp lý tưởng, niềm tin và lòng tự hào dân tộc cho các thế hệ trẻ.

Ngày 22/12 cũng nhắc nhở chúng ta rằng: đất nước không chỉ là nơi ta sinh ra, mà còn là nơi ta phải có trách nhiệm vun đắp. Tổ quốc không chỉ là dải đất hình chữ S, mà còn là lịch sử, là văn hóa, là linh hồn dân tộc được truyền từ đời này sang đời khác. Nếu cha ông đã giữ gìn bằng máu, thì thế hệ hôm nay phải giữ gìn bằng trí tuệ, bằng đoàn kết, bằng sự tử tế và lòng nhân ái.

Kỷ niệm ngày 22/12, mỗi chúng ta hãy dành một phút lắng lòng để tri ân. Hãy gửi lời biết ơn đến những người lính đang ngày đêm canh giữ biên cương và biển đảo. Hãy nhớ đến những cựu chiến binh đã đi qua chiến tranh với bao vết thương không thể lành. Và hãy dạy cho thế hệ kế tiếp rằng hòa bình là giá trị vô cùng quý giá – phải biết giữ, biết trân trọng và biết bảo vệ./.

 

Ban biên tập

-->